 |
KULTUR-SANAT |
 |
|
|
 |
|
 |
|
|
NABI (1642-1712)
|
Onyedinci yüzyilin ve bütün divan edebiyatimizin en büyük
toplumcu "ahlâkçi" sairi olan Nâbî'nin asil adi Yusuf'tur.
1642'de Urfa'da dogdu, iyi bir ögrenim gördü. Arapça ve
Farsça'yi çok iyi biliyordu. Genç yasta arzuhalcilik yapmaya
basladi ve yazdigi dilekçelerle valinin dikkatini çekti ve onun
tavsiyesiyle istanbul'a gitti.
istanbul'da l. ibrahim'den III. Ahmed'e kadar alti padisah
devrinde yasadi. Bu padisahlarin hepsinden saygi gördü. Sultan
IV. Mehmed'in Lehistan seferine katildi ve Kamaniçe'nin fethinde
bulundu. 35 yasinda hacca gitti ve dönüsünde padisaha "Tuhfet-ül
Harameyn" adli Hicaz Seyahatnamesini sundu. Daha sonra Haleb'e
yerlesti ve 70 yasinda ölünceye kadar (25 yil) burada yasadi.
Nâbî, dindar, filozof, egitici bir sairdir. Hüner göstermek için
anlasilmaz kelimeler ve uzun cümlelerle yazmanin dogru
olmadigini söyler. "Düsünceyi düsünce halinde ve türlü süsten
uzak kalarak söylemek gerektigini (1)" vurgulayarak Ey sir
meyaninda satan lâfzi garibi Divan-i gazel nüsha-i kamus
degildir der. Bununla beraber, dogru fikrin en güzel sekilde
ancak seker gibi tatli bir dille anlatilacagini, seker gibi
tatli dilin de istanbul lehçesi oldugunu, istanbul
Türkçesi'ndeki güzelligin Arabistan'da ve Arapça'da
bulunmadigini da söyler.
ESERLERI
Nâbî, hem manzum, hem nesir eserler vermistir. Biri Farsça,olmak
üzere iki Divan'i vardir. Farsça Divan'i küçüktür. Türkçe
Divan'inda naatlar, kasideler, gazeller ve birçok önemli olay
için düsürülmüs tarihler vardir.
En meshur eseri olan "Hayriyye"si, manzum bir nasihatnamedir. "Tercüme-i
Hadîs-i Erbain". Cami'nin Farsça eserinin Türkçe' ye
tercümesidir. "Haydarabad" adli bir mesnevi (manzum roman)'dir.
"Surnâme" adli 587 beyittik mesnevi IV. Murad'in sehzadeleri
için Edirne'de yapilan muhtesem sünnet dügünü vesilesiyle
yazilmistir.
Mensur eserleri de sunlardir: "Fetihname-i Kamaniçe", adindan da
anlasilacagi gibi Kamaniçe fethini anlatir. Tuhfet-ul Harameyn
bir hac seyahatnâmesidir. "Zeyi-î Slyer-l Veysf', Veysî'nin
siyerine yaptigi bir ilâvedir. "Münseat" ise onun özel ve resmî
mektuplarinin toplanmasindan meydana gelmistir ve yasadigi devir
hakkinda önemli bilgiler verir. |
|
|
|
Düzenleme;Sevde.NL 2006 |
